ಡಾ. ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ
ಪಟವರ್ಧನ ಆಯುರ್ವೇದ
ಶಿರಸಿ – 581401
ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಯಿಯ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಸುಮಾರು 15,000ರಿಂದ 30,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ವಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಆರಂಭವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯೂ ಒಂದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ “ಮನುಷ್ಯನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ” (Man’s Best Friend) ಎಂಬ ಗೌರವ ನಾಯಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ವಿಶ್ವ ಶ್ವಾನ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಯಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸಾಕಣೆ, ದತ್ತು, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅವು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನವೂ ಇದಾಗಿದೆ.
🐕 ಶ್ವಾನಗಳ ಕೆಲವು ವಿಸ್ಮಯ ಸಂಗತಿಗಳು
ನಾಯಿಯ ಮೂಗು — ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಸಂವೇದಕ!
ನಾಯಿಗಳ ಘ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಮನುಷ್ಯರಿಗಿಂತ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದೆ. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ನಾಯಿಗಳು ಸ್ಫೋಟಕ, ಮಾದಕ ವಸ್ತು, ಕಾಣೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಲ್ಲವು. ಕೆಲವು ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಗಿನ ಮುದ್ರೆಯೂ ವಿಶಿಷ್ಟ!
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಯಿಯ ಮೂಗಿನ ಮೇಲಿರುವ ರೇಖೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯರ ಬೆರಳಚ್ಚಿನಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ನಾಯಿಗಳು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತವೆ — ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಅಲ್ಲ.
ನಾಯಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯರು ಕಾಣುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಣ್ಣವರ್ಣಪಟವನ್ನು ಅವು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
ನಾಯಿಗಳಿಗೂ ಕನಸು ಬೀಳುತ್ತದೆ!
ನಿದ್ರೆಯ REM ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಾಯಿಗಳ ಕಾಲುಗಳು ಅಲುಗಾಡುವುದು, ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಚಲನೆ ಕಾಣಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇವು ಅವು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ನಾಯಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲವು.
ನಮ್ಮ ಮುಖಭಾವ, ಧ್ವನಿ, ದೇಹಭಾಷೆ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಾಯಿಗಳು ಗಮನಿಸುತ್ತವೆ. ಮಾಲೀಕ ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ತಲೆ ಸವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ಅವುಗಳ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂವೇದನೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
ಬಾಲ ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಅರ್ಥವಿದೆ.
ಬಾಲದ ಚಲನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅದರ ವೇಗ, ದಿಕ್ಕು, ದೇಹದ ಭಂಗಿ, ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಬಲ-ಎಡ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥವಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಬಾಲ ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿ ನಾಯಿಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
🐕🦺 ಮನುಷ್ಯನಿಗಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಶ್ವಾನಗಳು
ಶ್ವಾನಗಳ ಸೇವೆ ಕೇವಲ ಮನೆ ಕಾವಲಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ.
ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಿಫರ್ ಡಾಗ್ಗಳು ಸ್ಫೋಟಕ, ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಾಣೆಯಾದವರ ಪತ್ತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಸೇವಾ ಶ್ವಾನಗಳು ದೃಷ್ಟಿದೋಷ ಹೊಂದಿರುವವರು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯಗಳಿರುವವರಿಗೆ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಶ್ವಾನಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಅಪಾಯದ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವವರೆಗೂ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಅಂದರೆ, ಕೆಲವು ನಾಯಿಗಳು ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನ ಸೇವೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತವೆ.
🇮🇳 ಕರ್ತವ್ಯ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಗೌರವ ಬೇಕು
ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಶ್ವಾನಗಳು ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಮನುಷ್ಯರ ಜೀವ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯ:
ಕರ್ತವ್ಯ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆ ಶ್ವಾನದ ಬದುಕು ಹೇಗಿರಬೇಕು?
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸೇವಾ ಶ್ವಾನಗಳ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಆಶ್ರಯ/ಪುನರ್ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯನಿಗಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮೇಲಿನ ನಮ್ಮ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು.
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೈನಿಕನಿಗೆ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಗೌರವ ದೊರೆಯುವಂತೆ, ದೇಶ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಶ್ವಾನಗಳಿಗೂ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಗೌರವಯುತ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಯ ಬದುಕು ದೊರೆಯಬೇಕು.
❤️ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳನ್ನೂ ಮರೆಯಬೇಡಿ
ವಿಶ್ವ ಶ್ವಾನ ದಿನವು ಕೇವಲ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕುವ ನಾಯಿಗಳ ದಿನವಲ್ಲ.
ನಮ್ಮ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿವು, ರೋಗ, ಗಾಯ, ಅಪಘಾತ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ನಾಯಿಗಳೂ ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ.
ಅವುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪಾತ್ರೆ ನೀರು ಇಡುವುದು, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು, ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಪಶುವೈದ್ಯರ ನೆರವು ಕೊಡಿಸುವುದು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಲಸಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಹಕರಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.
ಆದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮನುಷ್ಯರ ಸುರಕ್ಷತೆಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ, ಮಾನವೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ನಿಯಮಗಳಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕು.
🐾 ನಾಯಿಯನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಎಂದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು
ನಾಯಿಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ತರುವುದು ಒಂದು ದಿನದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಬಾರದು. ಆಹಾರ, ನೀರು, ಲಸಿಕೆ, ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ವ್ಯಾಯಾಮ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅದರ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಾಗಿವೆ.
ನಾಯಿಯನ್ನು ಆಟಿಕೆಯಂತೆ ಖರೀದಿಸಿ, ನಂತರ ಬೇಸರವಾದಾಗ ಬೀದಿಗೆ ಬಿಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಮಾನವೀಯ.
🌿 ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ನಾಯಿಗಳು ನಮಗೆ ನಿಷ್ಠೆ ಮಾತ್ರ ಕಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಪ್ರೀತಿ, ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಸಹನೆ, ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯನ್ನೂ ಕಲಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದು ವಿಶೇಷ.
ಮನುಷ್ಯನಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಶ್ವಾನವಾಗಿರಲಿ, ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವ ಸಾಕು ನಾಯಿಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಮೂಕಜೀವಿಯಾಗಿರಲಿ—ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶ್ವಾನವೂ ನಮ್ಮ ಕರುಣೆಗೆ ಅರ್ಹ.
ಈ ವಿಶ್ವ ಶ್ವಾನ ದಿನದಂದು ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡೋಣ:
“ಶ್ವಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸೋಣ; ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸೋಣ.
ಮನುಷ್ಯನಿಗಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಶ್ವಾನಗಳಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ನಿವೃತ್ತಿ ನೀಡೋಣ.
ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಬೀದಿ ನಾಯಿಯಾಗಿರಲಿ—ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯ ಮೇಲೂ ಕರುಣೆ ತೋರೋಣ.”
🐕❤️ಸರ್ವರಿಗೂ ವಿಶ್ವ ಶ್ವಾನ ದಿನದ ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭಾಶಯಗಳು!
Leave a Reply