ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ (Strait of Hormuz) ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಅಡಚಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತಕ್ಕೆ, ಇದೀಗ ಅಮೆರಿಕ (US) ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವು ದೊಡ್ಡ ನಿರಾಳತೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಭಾರತದ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಥಿರತೆ, ಇಂಧನ ದರ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ದಾರಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ ದೇಶಗಳ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯ ಬಳಿಕ, ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಡೆದ ಹಗೆತನವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಭಾನುವಾರ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಪತ್ರಕ್ಕೆ (MoU) ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಅನ್ವಯ ಇರಾನಿನ ಬಂದರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಯುಎಸ್ ದಿಗ್ಬಂಧನ ತೆರವಾಗಲಿದ್ದು, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಮರುಮುಕ್ತವಾಗಲಿದೆ. ಸಂಘರ್ಷ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಭಾರತ ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಆಮದಿನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಇದೇ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ ತಕ್ಷಣದ ನಿರಾಳತೆ
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಈ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಹಿವಾಟಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಒಪ್ಪಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕತಾರ್ನಿಂದ 62,370 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು (LNG) ಹೊತ್ತ ‘ದಿಶಾ’ ಎಂಬ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಗುಜರಾತ್ನತ್ತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ತೀವ್ರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಉಳಿಯಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಡಗು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಲು ವಾರಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳೇ ಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆ
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ (GTRI) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಜಯ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಸುಮಾರು 50%, ಎಲ್ಪಿಜಿ (LPG) ಪೂರೈಕೆಯ 70% ಮತ್ತು ಎಲ್ಎನ್ಜಿ (LNG) ಆಮದಿನ 90% ರಷ್ಟನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಿಂದಲೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತವು ವೆನೆಜುವೆಲಾದಂತಹ ದೂರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಪರ್ಯಾಯ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವಂತಾಗಿತ್ತು.
ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳು (ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಪಾಲು):
- ಎಲ್ಎನ್ಜಿ (LNG) ಆಮದು: 90%
- ಎಲ್ಪಿಜಿ (LPG) ಪೂರೈಕೆ: 70%
- ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ (Crude Oil): 50%
ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಚಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಭವಿಷ್ಯ
ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರಂದು ಸಂಘರ್ಷ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಭಾರತವು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವಾಗಲೇ, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಭಾರತ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. ಕುವೈತ್, ಕತಾರ್ ಮತ್ತು ಯುಎಇ ಮೇಲಿನ ಇರಾನ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ್ದ ಭಾರತ, ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ನಿರಂತರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿತ್ತು.
ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ಯುಎಸ್ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರವಾದರೆ, ಭಾರತವು 2019 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಇರಾನ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಖರೀದಿಯನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಬಹುದು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಇರಾನಿನ ‘ಚಬಹಾರ್ ಬಂದರು’ (Chabahar Port) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ (INSTC) ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಯುಎಸ್ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ಎದುರಾಗಿದ್ದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳು ಈ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ದೂರವಾಗಲಿವೆ.
Leave a Reply